Het roer moet om: van een marktgerichte naar menswaardige ggz.

19 aug
© Illustratie: Lies Koning

Het roer moet om: van een marktgerichte naar menswaardige ggz.

Beste Herma,

Jij ziet tekenen dat we met een ommekeer bezig zijn, schreef je in je vorige blog. Terug naar een persoonlijke diagnose – in plaats van alleen een DSM-classificatie – een persoonlijk behandelplan en meer aandacht voor herstel. Ik hoop het van harte! Ik hoop écht dat het ons lukt om het roer om te gooien, zodat we van de huidige marktgerichte ggz weer een mensgerichte ggz kunnen maken. En terugkeren naar de essentie van zorg: herstel.
Want daar doen we het toch allemaal voor? We zijn zorgverleners geworden om zorg te verlenen, zodat de patiënt kan herstellen. Met ‘we’ bedoel ik iedereen die in de zorg werkt. Het maakt niet uit of je receptionist, GZ-psycholoog, maatschappelijk werker, ervaringsdeskundige, ICT-medewerker bent of, net als jij, psychiater en lid van de raad van bestuur. Wij hebben voor dit vak gekozen omdat we HART hebben voor de GGZ en onze patiënt of cliënt willen helpen herstellen.

De volgende vraag is: waarom willen we de patiënt helpen herstellen? Die vraag zal iedereen natuurlijk voor zichzelf willen beantwoorden. Ik ben ooit arts geworden omdat ik compassie voel voor het lijden van een ander. Compassie is het vermogen om je betrokken te voelen bij pijn en lijden, zowel bij dat van jezelf als dat van anderen, zegt compassie onderzoekster Karin Armstrong (2011). Compassie voelen gaat samen met de wens om deze pijn en dit lijden te verlichten en de bereidheid om daarvoor de verantwoordelijkheid te nemen. Woorden én daden, kortom.

Waarom is het belangrijk om voor jezelf helder te hebben waarom je doet wat je doet? Het antwoord is simpel en doeltreffend: omdat dat antwoord je leidraad is, je morele kompas. Hoe zou jij behandeld willen worden in de ggz? Of je moeder, je kind, je buurvrouw? Jij en ik willen toch ook persoonlijk, professioneel en respectvol behandeld worden? Dat kan volgens mij alleen binnen een organisatie die de kwaliteit van zorg voorop stelt, en pas in tweede instantie de sluitende begroting.

Met de beweging HART voor de GGZ (een onderdeel van Compassion for Care) willen we bereiken dat we in de ggz weer met meer passie en vanuit compassie gaan werken. Iedereen kan op zijn of haar m2 bijdragen. Gewoon doen! Kleine dingen maken al verschil, grote dingen komen daar uit voort.

Ik ben benieuwd Herma, welke tekenen zie jij bij de Dimence Groep dat we met een ommekeer naar een menswaardiger ggz bezig zijn?    

                                                               (Referentie: Armstrong, K. (2011). Compassie. Amsterdam: de Bezige Bij.)

Remke

Beste Remke,

Bij menswaardiger ggz denk ik aan zorg die de patiënten als mensen maar ook de hulpverlener als mens meer centraal stelt. In een poging greep te krijgen op diverse processen in de zorg heeft onze samenleving allerlei vragen en eisen aan onze sector gesteld. Wat doen jullie nu precies? Waar geef je (ons) geld aan uit? Worden mensen beter van jullie inzet?

Lang stil
Wij (professionals en zorgaanbieders) zijn misschien wel te lang stil geweest op deze vragen. Dat gevoegd bij een politiek gekleurde overwaardering van het heil van marktwerking heeft er toe geleid dat er een mengsel van hoge verwachtingen, controleerbaarheid en maakbaarheid is ontstaan. In de diagnostiek van ons vak zie je het ook terug. Ik zie die bewegingen waar je naar vraagt in je blog wel. Zowel aan ‘onze’ kant als bij de zorgverzekeraars.

Ruimte voor inhoud
Kleine bewegingen, dat wel. Maar de onverzettelijke discussies over wie wat waar over mag zeggen en de felheid over en weer vind ik op de diverse tafels afnemen. Er is veel meer ruimte voor de inhoud.
Wat natuurlijk heel erg helpt is dat wij als Dimence Groep dit gesprek met onze financiers kunnen voeren omdat wij onze zaken goed op orde hebben. En dat is wel met veel bloed, zweet en tranen van diverse medewerkers tot stand gekomen. Wij zijn daarin veel verder dan veel andere ggz-instellingen. Dat geeft je dan de ruimte om andere gesprekken te voeren, maar ook de plicht om deze gesprekken te voeren. Bijvoorbeeld over de toegenomen kosten voor de ‘echte’ complexe patiënt of wat een gespecialiseerde aanpak volgens richtlijn x of y nu echt kost. Gedurende een lopend jaar hebben wij altijd meerdere overleggen met de diverse zorgverzekeraars waarin we ze meenemen in een aantal inhoudelijke ontwikkelingen. Dat bevalt over en weer altijd erg goed.

Vertrouwen in de inhoud
En zo lukt het ons kleine beetjes vertrouwen weer terug te krijgen, vertrouwen in de inhoud en de professionals. En waarom lukt dat nu wel? Omdat we de gegevens glashelder kunnen overleggen en omdat bij al dit soort overleggen de patiënten betrokken zijn en meedoen. Zij zijn de klanten van de zorgverzekeraars en deze laatsten zijn ook oprecht geïnteresseerd in hoe de patiënten de zorg beoordelen. Dat vind ik een goede beweging.
Onze bestuurlijke visie als raad van bestuur is ook stevig geworteld in de overtuiging dat niet het geld, maar de inhoud bepaalt en stuurt wat we moeten doen. Dat vraagt om soms spannend balanceren, want je kunt ook niet blind voor een inhoudelijke ontwikkeling gaan als je weet dat je er failliet van gaat. Maar wij zijn ervan overtuigd dat alleen plannen die de zorg aan patiënten centraal stelt, het gaan halen.

Compassie
Zo is het stimuleren van IHT (Intensive Home Treatment) een fantastische inhoudelijke ontwikkeling. Mensen zijn eerder uit hun crisis en het voorkomt hospitalisatie en dwangtoestanden. Maar het trekt wel een klinische voorziening leeg en dit leidt dan bestuurlijk tot een verzwaring van het vastgoedprobleem. Dat moeten we dus zien op te lossen. Het is geen reden om het dus maar niet te doen. Gelukkig kunnen we ons dat permitteren. Dat is volgens mij ook met ‘HART voor de GGZ’ besturen!
Kleine dingen kunnen al het verschil maken, zowel op de werkvloer als bij het bestuurlijke werk.
Zo grappig om te constateren dat jouw drijfveer om elke dag psychiater te zijn ook mijn drijfveer is om bestuurder te zijn: compassie.

Je kent met nu wat beter. Heb jij een idee waarin wij zouden verschillen en wat nog leuk zou zijn om in deze bloguitwisseling tegen het licht te  houden?

Herma

Deel deze post op:

Reactie toevoegen